Khách hàng ở Mỹ, trả tiền qua Upwork, rút về Payoneer rồi về ngân hàng Việt Nam. Không ai khấu trừ đồng nào. Vậy có phải nộp thuế không? Có — và khác với khách Việt Nam, ở đây không ai khai hộ bạn.
Vì sao phải nộp?
Bạn là cá nhân cư trú, nên chịu thuế trên thu nhập phát sinh cả trong và ngoài Việt Nam, không phân biệt nơi trả (Luật 109, Điều 2; Nghị định 253, Điều 6). Tổ chức nước ngoài không có nghĩa vụ khấu trừ thuế Việt Nam cho bạn, nên trách nhiệm kê khai thuộc về bạn.
Thu nhập này thuộc loại nào?
Có hai hướng, tùy bạn có đăng ký kinh doanh hay không:
| Không đăng ký kinh doanh | Có đăng ký kinh doanh (hộ / cá nhân kinh doanh) | |
|---|---|---|
| Loại thu nhập | Tiền lương, tiền công (thù lao) — Nghị định 253, Điều 8 | Thu nhập kinh doanh — Luật 109, Điều 7 |
| Cách tính | Biểu lũy tiến 5 bậc, có giảm trừ gia cảnh | Doanh thu năm ≤ 500 triệu: không nộp thuế TNCN. Trên 500 triệu: 15% trên lợi nhuận, hoặc chọn % trên phần doanh thu vượt 500 triệu (dịch vụ phổ biến 2%) |
| Phù hợp khi | Thu nhập vừa phải, làm cá nhân | Thu nhập lớn, ổn định, muốn tách bạch |
Phần lớn freelancer cá nhân thuộc cột đầu. Hướng đăng ký kinh doanh còn liên quan đến thuế giá trị gia tăng và thủ tục riêng (Nghị định 68/2026/NĐ-CP) — mình chưa đi sâu trong series này.
Quy đổi ngoại tệ
Thu nhập bằng ngoại tệ quy đổi ra đồng theo tỷ giá mua vào của ngân hàng thương mại nơi bạn mở tài khoản nhận tiền, tại thời điểm phát sinh thu nhập (Nghị định 253, Điều 17). Không có tài khoản ở Việt Nam thì dùng tỷ giá trung tâm của Ngân hàng Nhà nước.
Mẹo lưu hồ sơ: mỗi lần nhận tiền, lưu lại sao kê của nền tảng (Upwork/Fiverr xuất được file), chứng từ ngân hàng và tỷ giá hôm đó.
Ví dụ — 2.000 USD mỗi tháng
Freelancer không đi làm công ty, không người phụ thuộc, nhận đều 2.000 USD/tháng. Giả sử tỷ giá mua vào 26.000 đồng/USD (chỉ để minh họa).
| Số tiền (năm) | |
|---|---|
| Thu nhập: 2.000 × 26.000 × 12 | 624.000.000 |
| Giảm trừ bản thân | − 186.000.000 |
| Thu nhập tính thuế | 438.000.000 |
| Bậc 1: 5% × 120 triệu | 6.000.000 |
| Bậc 2: 10% × 240 triệu | 24.000.000 |
| Bậc 3: 20% × 78 triệu | 15.600.000 |
| Thuế cả năm | 45.600.000 |
Tức khoảng 7,3% thu nhập — thấp hơn nhiều người nghĩ, nhờ giảm trừ gia cảnh và các bậc thấp.
Khai và nộp thế nào?
Cách làm được hướng dẫn phổ biến hiện nay cho cá nhân nhận tiền công từ tổ chức nước ngoài:
- Khai tạm nộp theo quý trên eTax (tờ khai dành cho cá nhân có thu nhập tiền lương, tiền công từ tổ chức nước ngoài trả).
- Tự quyết toán cuối năm, gộp với các nguồn thu nhập khác (nếu có lương ở Việt Nam, phải cộng chung).
Phần thủ tục (mẫu tờ khai, kỳ khai quý hay năm) phụ thuộc Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn mới — mình chưa đối chiếu được bản gốc. Trước khi khai, hãy kiểm tra trên eTax hoặc hỏi Chi cục Thuế nơi cư trú.
Không khai thì sao? Tiền về tài khoản ngân hàng đều để lại dấu vết, và cơ quan thuế ngày càng đối chiếu dữ liệu ngân hàng. Bị phát hiện chậm khai, bạn phải nộp đủ thuế cộng tiền chậm nộp và có thể bị phạt — thường tốn hơn nhiều so với khai đúng từ đầu.
Tóm tắt
- Là cá nhân cư trú → thu nhập từ nước ngoài vẫn chịu thuế ở Việt Nam, và bạn tự khai.
- Không đăng ký kinh doanh → tính như tiền công, biểu 5 bậc, có giảm trừ gia cảnh.
- Quy đổi theo tỷ giá mua vào của ngân hàng nhận tiền tại thời điểm nhận.
- Lưu sao kê nền tảng, chứng từ ngân hàng, tỷ giá; cuối năm tự quyết toán.