Các khoản thu nhập ngoài lương đa phần có cách tính rất đơn giản: một tỷ lệ cố định, tính theo từng lần, không có giảm trừ gia cảnh, không cộng với lương. Bài này là bảng tra nhanh.
Bảng tổng hợp
Áp dụng cho cá nhân cư trú, từ 01/07/2026 (Luật 109, Điều 12–19; Nghị định 253, Điều 52–62):
| Thu nhập | Cách tính thuế | Ai nộp |
|---|---|---|
| Bán chứng khoán | 0,1% × giá bán, từng lần — kể cả khi lỗ | Công ty chứng khoán khấu trừ |
| Bán tài sản số (tài sản ảo, tài sản mã hóa…) | 0,1% × giá chuyển nhượng, từng lần | Theo quy định kê khai |
| Bán vàng miếng | 0,1% × giá chuyển nhượng | Theo quy định kê khai |
| Cổ tức, lãi cho vay | 5% × thu nhập | Nơi trả khấu trừ |
| Bán phần vốn góp (công ty TNHH…) | 20% × (giá bán − giá mua − chi phí); không xác định được giá mua: 2% × giá bán | Tự khai |
| Bán bất động sản | 2% × giá chuyển nhượng | Tự khai khi làm thủ tục sang tên |
| Trúng thưởng (xổ số, khuyến mãi, gameshow) | 10% × phần vượt 20 triệu/lần | Nơi trả thưởng khấu trừ |
| Bản quyền, nhượng quyền thương mại | 5% × phần vượt 20 triệu/hợp đồng | Nơi trả khấu trừ |
| Nhận thừa kế, quà tặng (cổ phiếu, vốn, nhà đất, xe…) | 10% × phần vượt 20 triệu/lần | Người nhận khai |
| Tên miền .vn, tín chỉ carbon, biển số trúng đấu giá | 5% × phần vượt 20 triệu/lần | Tự khai |
Chứng khoán và tài sản số tính trên giá bán, không phải lợi nhuận. Bán 100 triệu mà lỗ 20 triệu vẫn nộp 100 nghìn thuế. Đổi lại, lãi lớn cũng chỉ nộp 0,1%.
Những khoản được miễn
- Lãi tiền gửi ngân hàng, lãi trái phiếu Chính phủ, lãi hợp đồng bảo hiểm nhân thọ.
- Kiều hối — tiền người thân ở nước ngoài gửi về.
- Chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho bất động sản giữa vợ chồng, cha mẹ – con, ông bà – cháu, anh chị em ruột.
- Bán nhà ở duy nhất: chỉ có một nhà/đất ở tại thời điểm bán, sở hữu tối thiểu 183 ngày, bán toàn bộ (Nghị định 253, Điều 19).
- Bán chứng chỉ quỹ mở đã giữ từ 2 năm trở lên (Điều 43).
- Học bổng, tiền bồi thường bảo hiểm.
Ngoài ra, lợi tức từ quỹ đầu tư chứng khoán, quỹ đầu tư bất động sản được giảm 50% thuế trong 5 năm, từ 01/07/2026 đến 30/06/2031 (Điều 44).
Ví dụ nhanh
- Bán 200 triệu cổ phiếu → thuế 200.000, công ty chứng khoán tự trừ.
- Nhận cổ tức tiền mặt 5 triệu → thuế 250.000, công ty phát hành trừ trước khi trả.
- Trúng thưởng khuyến mãi 50 triệu → thuế 10% × 30 triệu = 3.000.000.
- Bố mẹ cho căn hộ → miễn thuế (giữa cha mẹ và con), nhưng vẫn phải làm thủ tục kê khai miễn.
- Gửi tiết kiệm 1 tỷ, lãi 50 triệu/năm → miễn thuế.
Tóm tắt series
- Phần lớn người đi làm chỉ cần hiểu lương gross → net và ủy quyền quyết toán.
- Có con, có chi y tế / học phí → đăng ký người phụ thuộc, giữ hóa đơn, tự quyết toán để được hoàn.
- Freelancer → thù lao tính như tiền công; bị khấu trừ 10% thường được hoàn; nhận tiền nước ngoài thì tự khai.
- Thu nhập từ tài sản (chứng khoán, tài sản số, cổ tức) → tỷ lệ cố định, tính riêng, thường đã được khấu trừ sẵn.