Đi làm full-time, tối nhận thêm dự án, cuối tuần dạy khóa học, có căn hộ cho thuê, thỉnh thoảng lướt sóng chứng khoán. Mỗi nguồn được tính thuế một kiểu — câu hỏi là nguồn nào cộng chung với lương và nguồn nào tính riêng.
Quy tắc chung
| Nguồn thu nhập phụ | Cộng chung với lương? | Ghi chú |
|---|---|---|
| Thù lao dự án, dạy học, viết bài… (không đăng ký kinh doanh) | Có | Cùng nhóm tiền lương, tiền công; quyết toán chung |
| Lương từ công ty thứ hai (hợp đồng lao động) | Có | Giảm trừ bản thân chỉ tính ở một nơi |
| Cho thuê nhà, căn hộ | Không | Thu nhập kinh doanh, tính riêng |
| Bán chứng khoán | Không | 0,1% trên giá bán, công ty chứng khoán khấu trừ luôn |
| Cổ tức, lãi cho vay | Không | 5%, tính từng lần |
| Lãi tiền gửi ngân hàng | — | Miễn thuế |
Nói gọn: thu nhập kiểu “công sức” cộng chung với lương và đi qua biểu lũy tiến; thu nhập kiểu “tài sản” tính riêng theo tỷ lệ cố định.
Tình huống 1 — Thu nhập phụ nhỏ, đều
Lương 30 triệu. Thêm dự án từ công ty khác 10 triệu/tháng, bị khấu trừ 10%.
Thu nhập phụ bình quân 10 triệu/tháng không quá 15 triệu và đã bị khấu trừ 10% → không phải quyết toán phần này, vẫn ủy quyền quyết toán cho công ty chính được (Nghị định 253, Điều 51).
Thử tính lại cả năm cho chắc:
| Số tiền (năm) | |
|---|---|
| Thu nhập tính thuế từ lương (11,35 tr × 12) | 136.200.000 |
| Cộng thu nhập phụ | + 120.000.000 |
| Thu nhập tính thuế tổng | 256.200.000 |
| Thuế phải nộp | 19.620.000 |
| Đã nộp: 635.000 × 12 + 10% × 120 triệu | 19.620.000 |
| Chênh lệch | 0 |
Vừa khớp — vì phần thu nhập phụ rơi đúng vào bậc 10%.
Tình huống 2 — Thu nhập phụ lớn
Vẫn lương 30 triệu, nhưng thu nhập phụ 20 triệu/tháng, bị khấu trừ 10%. Bình quân vượt 15 triệu → phải tự quyết toán.
| Số tiền (năm) | |
|---|---|
| Thu nhập tính thuế tổng: 136,2 triệu + 240 triệu | 376.200.000 |
| Thuế phải nộp: 5% × 120tr + 10% × 240tr + 20% × 16,2tr | 33.240.000 |
| Đã nộp: 635.000 × 12 + 10% × 240 triệu | 31.620.000 |
| Nộp thêm | 1.620.000 |
Phần thu nhập vượt 360 triệu/năm chạm bậc 20%, nên khấu trừ 10% là chưa đủ. Nên để dành một khoản cho lúc quyết toán.
Tình huống 3 — Cho thuê căn hộ
Lương như trên, thêm cho thuê căn hộ 15 triệu/tháng (180 triệu/năm).
Cho thuê bất động sản là thu nhập kinh doanh, không cộng với lương. Doanh thu năm không quá 500 triệu → không phải nộp thuế TNCN (Luật 109, Điều 7, khoản 1). Trên 500 triệu thì nộp 5% trên phần doanh thu vượt 500 triệu (Điều 7, khoản 4).
Cho thuê tài sản còn liên quan đến thủ tục kê khai của cá nhân kinh doanh (Nghị định 68/2026/NĐ-CP) — nằm ngoài phạm vi bài này.
Tóm tắt
- Thù lao, lương từ nơi thứ hai → cộng chung với lương, quyết toán theo biểu lũy tiến.
- Thu nhập phụ bình quân ≤ 15 triệu/tháng đã khấu trừ 10% → không phải quyết toán phần đó.
- Thu nhập phụ lớn → tự quyết toán, có thể phải nộp thêm; để dành tiền.
- Cho thuê nhà, chứng khoán, cổ tức → tính riêng, không ảnh hưởng thuế tiền lương.