Trong hợp đồng ghi lương gross — tổng số tiền công ty trả cho bạn. Số về tài khoản là lương net. Khoảng chênh giữa hai con số gồm đúng hai thứ: bảo hiểm bắt buộc và thuế TNCN.
Lương net = Lương gross − Bảo hiểm bắt buộc − Thuế TNCNBài này đi qua từng bước để bạn tự tính được, rồi kiểm tra bằng máy tính ở cuối bài.
Bước 1 — Bảo hiểm bắt buộc: 10,5%
Người lao động có hợp đồng từ 1 tháng trở lên đóng 3 loại bảo hiểm, trừ thẳng vào lương:
| Loại | Tỷ lệ người lao động đóng | Tính trên tối đa |
|---|---|---|
| Bảo hiểm xã hội (BHXH) | 8% | 20 × lương cơ sở = 50,6 triệu |
| Bảo hiểm y tế (BHYT) | 1,5% | 20 × lương cơ sở = 50,6 triệu |
| Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) | 1% | 20 × lương tối thiểu vùng (vùng I: 106,2 triệu) |
Hai điều hay bị bỏ qua:
- Có mức trần. Lương cơ sở là 2,53 triệu từ 01/07/2026, nên BHXH và BHYT chỉ tính trên tối đa 50,6 triệu. Lương gross 80 triệu thì phần BHXH, BHYT vẫn chỉ tính trên 50,6 triệu.
- Tính trên lương đóng bảo hiểm, không nhất thiết bằng gross. Nhiều công ty đóng bảo hiểm trên mức lương thấp hơn (lương cơ bản trong hợp đồng). Xem phiếu lương hoặc app VssID để biết con số của bạn.
Toàn bộ số bảo hiểm bắt buộc này được trừ ra trước khi tính thuế (Nghị định 253, Điều 46).
Bước 2 — Thu nhập chịu thuế
Lấy lương gross, bỏ đi những khoản không chịu thuế nằm trong đó:
- Tiền ăn trưa công ty chi, phần không quá 1,2 triệu/tháng.
- Tiền lương làm thêm giờ, làm đêm đúng quy định.
- Công tác phí, điện thoại, trang phục theo quy chế công ty.
Nếu phiếu lương của bạn không tách các khoản này, cứ coi toàn bộ gross là thu nhập chịu thuế — kết quả sẽ hơi cao hơn thực tế một chút.
Bước 3 — Giảm trừ gia cảnh
Đây là phần thu nhập Nhà nước “không đụng tới”, để bạn và gia đình chi tiêu (Luật 109, Điều 10):
- Bản thân: 15,5 triệu/tháng — ai cũng được, không cần đăng ký.
- Mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu/tháng — phải đăng ký với công ty hoặc cơ quan thuế.
Chi tiết ai được tính là người phụ thuộc nằm ở bài tiếp theo.
Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế − Bảo hiểm bắt buộc − Giảm trừ gia cảnhNếu kết quả ≤ 0, bạn không phải nộp đồng thuế nào.
Bước 4 — Biểu thuế lũy tiến 5 bậc
Thu nhập tính thuế được chia thành từng “tầng”, mỗi tầng chịu một thuế suất (Luật 109, Điều 9):
| Bậc | Thu nhập tính thuế / tháng | Thuế suất |
|---|---|---|
| 1 | Đến 10 triệu | 5% |
| 2 | Trên 10 – 30 triệu | 10% |
| 3 | Trên 30 – 60 triệu | 20% |
| 4 | Trên 60 – 100 triệu | 30% |
| 5 | Trên 100 triệu | 35% |
Hiểu lầm phổ biến. “Lũy tiến từng phần” nghĩa là chỉ phần vượt mới chịu thuế suất cao hơn. Thu nhập tính thuế 11 triệu thì 10 triệu đầu chịu 5%, chỉ 1 triệu sau chịu 10% — không phải cả 11 triệu bị tính 10%. Vì vậy tăng lương không bao giờ làm lương net giảm đi.
Ví dụ 1 — Lương 30 triệu, chưa có con
Gross 30 triệu, đóng bảo hiểm trên toàn bộ lương, không người phụ thuộc, vùng I.
| Bước | Số tiền | |
|---|---|---|
| Lương gross | 30.000.000 | |
| Bảo hiểm | 8% + 1,5% + 1% của 30 triệu | − 3.150.000 |
| Giảm trừ bản thân | − 15.500.000 | |
| Thu nhập tính thuế | 11.350.000 | |
| Thuế bậc 1 | 5% × 10.000.000 | 500.000 |
| Thuế bậc 2 | 10% × 1.350.000 | 135.000 |
| Thuế TNCN | 635.000 | |
| Lương net | 30.000.000 − 3.150.000 − 635.000 | 26.215.000 |
Cùng mức lương này, theo quy định năm 2025 (giảm trừ 11 triệu, biểu 7 bậc) thuế là 1.627.500 — luật mới giúp bạn giữ lại gần 1 triệu mỗi tháng.
Ví dụ 2 — Lương 60 triệu, có 1 con
Gross 60 triệu, 1 người phụ thuộc, vùng I. Lương vượt trần bảo hiểm 50,6 triệu nên BHXH và BHYT chỉ tính trên 50,6 triệu.
| Bước | Số tiền | |
|---|---|---|
| Lương gross | 60.000.000 | |
| BHXH + BHYT | 9,5% × 50.600.000 (trần) | − 4.807.000 |
| BHTN | 1% × 60.000.000 | − 600.000 |
| Giảm trừ | 15.500.000 + 6.200.000 | − 21.700.000 |
| Thu nhập tính thuế | 32.893.000 | |
| Thuế | 5% × 10tr + 10% × 20tr + 20% × 2.893.000 | 3.078.600 |
| Lương net | 51.514.400 |
Ví dụ 3 — Bao nhiêu thì bắt đầu phải nộp thuế?
Lấy người không có người phụ thuộc, đóng bảo hiểm trên toàn bộ lương. Thuế bắt đầu phát sinh khi:
Gross × (1 − 10,5%) > 15,5 triệu → Gross > khoảng 17,3 triệu/thángVới mỗi người phụ thuộc, ngưỡng này tăng thêm khoảng 6,9 triệu. Ví dụ lương gross 20 triệu, có 1 con thì thu nhập tính thuế là 20 − 2,1 − 21,7 < 0: không phải nộp thuế.
Máy tính gross ↔ net
Nhập lương của bạn. Chọn Net → Gross nếu bạn đang đàm phán lương và biết mình muốn nhận về bao nhiêu.
Máy tính lương gross ↔ net
Cá nhân cư trú, hợp đồng lao động từ 3 tháng, kỳ tính thuế 2026. Chạy hoàn toàn trên trình duyệt của bạn.
Lương gross
Thuế TNCN
Thực nhận (net)
Ước tính theo Luật 109/2025/QH15 và Nghị định 253/2026/NĐ-CP; trần bảo hiểm tính theo lương cơ sở 2,53 tr (từ 01/07/2026). Không tính các khoản giảm trừ theo năm (y tế, học phí, từ thiện) — chỉ áp dụng khi quyết toán.
Tóm tắt
- Net = gross − bảo hiểm (10,5%, có trần) − thuế.
- Thuế chỉ tính trên phần còn lại sau khi trừ bảo hiểm và giảm trừ gia cảnh (15,5 triệu + 6,2 triệu/người phụ thuộc).
- Biểu 5 bậc lũy tiến từng phần: phần vượt mới chịu thuế suất cao hơn.
- Công ty khấu trừ thuế hằng tháng là tạm tính. Con số chính thức được chốt khi quyết toán cuối năm — nhất là khi bạn có khoản giảm trừ y tế, học phí hoặc thu nhập từ nơi khác.